گاه بسیاری از دانش آموزان را میبینیم که بارها وبارها کتابی را می خوانند و پس از صرف وقت زیاد بدون اینکه اطلاعات قابل ملاحظه ای از کتاب را درک کرده باشند خسته و کوفته کتاب را به کناری می گذارند و ادعا می کنند که مطالب کتاب حجیم و سنگین است و مغز ما توانایی درک آنها را ندارد ، همچنین با دانش آموزانی مواجه می شویم که مطالب درسی را خوب می خوانند و به خاطر می سپارند ولی در جلسه امتحان دچار فراموشی شده و هرچه فکر می کنند نمیتوانند مطالب فراگرفته شده را به خاطر بیاورند؟! 

این دانش آموزان هم وقت خودو هم انرژی خود رابه هدر می دهند.چرا که مطالعه کردن نیز مانند بسیاری از فعالیت های زندگی دارای فنون و مهارت هایی است که به کارگیری آنها باعث می شود که با تلاش کمتر بهره ای بیشتر از کارمان ببریم وبیهوده انرژی مان را هدر ندهیم .

 

فنون و مهارت های مطالعه:


* مهم ترین و اصلی ترین نکته در مطالعه برنامه ریزی است.

روز و ساعتی که می خواهیدیک مطلب را مطالعه کنید از قبل تعیین کنید وبعد به سراغ کتاب بروید.

تا نیم ساعت پس از بیدار شدن از خواب مطالعه نکنید.

* خود را به مکان خاصی برای مطالعه کردن محدود نکنید

سعی کنید با تمرین کردن در همه ی مکان ها حتی مکان های شلوغ هم مطالعه کنید.

بهترین مکان برای مطالعه خانه است زیرا همیشه در دسترس می باشد.

* ورزش کردن و داشتن تحرک جسمانی در  فراگیری بهتر به شما کمک میکند

* کتاب را در ۳ مرحله بخوانید.

در مرحله اول بصورت سریع و کلی و روزنامه وار به مطالب کتاب نگاهی بیندازید و از خود سوال کنید.

در مرحله دوم به صورت عمیق و دقیق مطالب را خوانده و ضمن مطالعه نکات مهم را در آورده و آنها را بصورت طرح شبکه ای از کل به جزء سازماندهی کرده و در کاغذی یادداشت کنید. چرا که با سازماندهی اطلاعات مطالب کتاب در مغز شما بصورت منظم هر یک درجای خود قرار می گیرند و بازیابی آن راحت انجام می شود.

در مرحله ی سوم کتاب را مرور کرده واز خود بپرسید و پس از پایان مطالعه کتاب با دوستتان در باره ی مباحث آن مباحثه کنید.

* پس از نیم ساعت مطالعه پنج دقیقه استراحت کنید و به خود پاداشی بدهید تا به مطالعه علاقه پیدا کنید(مانند خوردن خوراکی مورد علاقه)

 

* هنگامی که احساس خستگی می کنیدمی توانید با تنفس عمیق و شل و سفت کردن اندام هایتان انرژی از دست رفته را جبران کنید.

 

* همزمان با مطالعه کار دیگری انجام ندهید

(مانند تماشای تلویزیون) تا تمرکز شما به حد اکثر برسد.


* همیشه به یک صورت و در یک حال مطالعه نکنید.

بلکه مقداری راه بروید.مقداری روی صندلی بنشینید و...



* همه جای کتاب را مطالعه کنید

جدول ها نمودارها عکس هاو... . هیچ جای کتاب رابدون مطالعه نگذارید.

 

* برای فراگیری بهترمطالب را در ذهنتان بصورت زنده و مصور تجسم کنید.

 

* برخی از مطالب درسی را بصورت داستان در بیاورید

 تا بهتر آنهارا درک کنید و فراموش نکنید.

 

* برای جلو گیری از فراموش کردن اعداد آنهارا بصورت کلمات رمز در بیاورید و حفظ کنید

 مثلا" عدد ۹۱ را بصورت  کلمه ی نی در بیاورید و حفظ کنید که حرف اول نه و یک است.


* برخی از واژه های سخت و مشکل لاتین را به نمونه ی مشابه آن در فارسی تبدیل کنید تا راحت تر بتوانید آن را به خاطر بسپارید.

مثلا" کلمه ی آندره مارلو(نویسنده کتاب ضد خاطرات) را می توانید تبدیل به کلمه ی فارسی (( آن دره مال رو))  کنید و به خاطر بسپارید.

 

* یکی از روش های جلوگیری از فراموشی داده ها استفاده از گره ی مکانی است.

در این روش شما مطلب درسی را با یک مکان واقعی پیوند می زنید. مثلا" برای به خاطر سپردن نام ((بل)) مخترع تلفن.می توانید اینگونه برای خود تصویر سازی کنید در اتاق خوابم دراز کشیده بودم که ناگهان تلفن زنگ زد.فورا" گوشی را برداشتم و دوستم بل بود که می گفت: الو.الو صدا میاد؟


* مطالب شبیه به هم را بهتر است طبقه بندی کنید تا فراموش نشوند

 مانند طبقه بندی زیر:

گروه اول:کتاب-روزنامه-مجله

گروه دوم:میز- صندلی-کاناپه

گروه سوم:خودکار-جوهر-مداد

 

* برخی از مطالب را اگر بصورت شعر در بیاورید بهتر یاد می گیرید

 مانند شعر زیر که برای درک یکی از فرمول های ریاضی بکار می رود:

سینوس چوبر فرق کسینوس نشیند

تانژانت پدید آید و برعکس کتانژانت

 

* برخی از درس ها را اگر بصورت آهنگین و و موسیقایی حفظ کنید بهتر فرا می گیرید

مخصوصا" کودکان به مطالب آهنگین بیشتر علاقه نشان می دهند.

 

* استفاده از حرف اول کلمات نیز روش مناسبی است که برای یادگیری مطالب فرار و شبیه هم می توان از آن استفاده کرد.

 مثلا" برای به خاطر سپردن آثار نظامی می توان از کلمه ی (ملخها) استفاده کرد که حرف اول کلمات: مخزن الاسرار  لیلی و مجنون  خسرو و شیرین  هفت پیکر   و اسکندر نامه  می باشد.


* می توانید از طریق تصویرسازی ذهنی مطالب درسی را با حیوانات و اشیاء جاندار مربوط کنید و آنها را راحت تر به خاطر بسپارید.

برای نمونه می توان  برای یاد گرفتن حرف F انگلیسی آن را به آچار فرانسه تشبیه کرد و به خاطر سپرد.

 

* پس از خواندن کتاب آن را به کناری نگذارید چرا که پس از یک روز بعضی از مطالب فراموش می شوند 

به منظورجلوگیری از فراموشی و صرفه جویی در وقت و زمان مطالب کتاب را به ترتیب زمانی زیر مرور کنید:

مرور اول:یک روز پس از مطالعه

مرور دوم:ده روز پس ازمرور اول

مرور سوم:یک ماه پس از مرور دوم

مرور چهارم:? ماه پس از مرور سوم

مرور پنجم:یک سال پس از مرور چهارم

 


 ترفند های امتحان دادن:


* شب امتحان زود بخوابید و از خوردن زیاد موادی که دارای کافئین می باشند خودداری کنید(مانند چای و قهوه)

 

* دوساعت قبل از امتحان کتاب را کنار بگذارید

مطالبی را که فرا گرفته اید بصورت بحث گروهی با دوستانتان مباحثه کنید و اشکالاتتان را از یکدیگر بپرسید.

 

* حداقل یک ربع زود تر در جلسه امتحان حاضر شوید و مجهز باشید

 یعنی وسایل لازم را همراه خود بیاورید و پس از نشستن روی صندلی نفس عمیقی بکشید و با یاد خدای بزرگ امتحان را شروع کنید.

 

* پس از گرفتن برگه ی امتحان  و نوشتن مشخصات خود روی آن ابتدا همه ی سوالات را با دقت بخوانید و اگر به سوال ساده ای رسیدید فورا" جوابش را بدهید.سوالاتی را که جوابشان را نمیدانید کنارشان علامت  _  بزنید  و سوالاتی را که جوابشان را می دانید ولی وقت زیادی می گیرند کنارشان علامت  +  بگذارید تا بعدا" دوباره به سراغشان بیایید و جواب بدهید.

 

* سعی کنید به همه سوالات پاسخ دهید

حتی اگر جواب سوالی را نمیدانید سعی کنید از خودتان چیزی بنویسید.

 

* پس از پاسخ به همه سوالات برگردید و یک بار دیگر سوالات را با دقت بخوانید

پاسخ هایتان را مرور کنید تا احیانا" اشتباهی رخ نداده باشد.


* پس از دادن امتحان فورا" سراغ امتحان بعدی نروید

جند ساعت استراحت کنید و تفریح مورد علاقه ی خود را انجام دهید و زمانی را برای ورزش در نظر بگیرید.


* پس از دادن برگه ی امتحان با دیگران دنبال جواب سوالات نگردید

 چرا که وقتی نتیجه داده شد می توانید مطلع شوید.( وقت و انرژی خود را به جای پیدا کردن جواب سوالات امتحان قبل روی امتحان بعدی بگذارید.)